Fındıq alarkən və saxlayarkən nələrə diqqət etmək lazımdır?
Fındığın keyfiyyəti ilə bağlı bir neçə vacib məqam mövcuddur:
- Fındıq almaq üçün ilin ən uyğun vaxtı hansıdır?
- Keyfiyyəti qiymətləndirərkən nələrə diqqət etmək lazımdır?
- Bəzi fındıq növləri daha yaxşı dada və ya daha uzun saxlama müddətinə malikdirmi?
- Fındığın xarab olmaması üçün ən düzgün saxlama üsulu hansıdır?
Ən yeni fındıq məhsulu hər il payız mövsümündə bazara çıxır. Lakin düzgün saxlanılan fındıq məhsulları yığımdan sonra təxminən bir il müddətində keyfiyyətini qoruyub saxlaya bilər.
Fındıq seçərkən ilk növbədə keyfiyyətli və etibarlı mənbələrə üstünlük vermək lazımdır. Qabıqda olan fındığın keyfiyyətini yalnız qabığını qırdıqdan və dadına baxdıqdan sonra tam qiymətləndirmək mümkündür. Əgər mümkündürsə, fındığın hansı şəraitdə saxlanıldığını öyrənmək faydalıdır.
Təmizlənmiş və ya qovrulmuş fındıq alarkən isə:
- keyfiyyətli qablaşdırmaya;
- məhsulun saxlanma şəraitinə;
- məhsulların uzun müddət anbarda qalmamasına
diqqət etmək lazımdır.
Dad və fındıq növləri
Fındıq yetişdirilməsində əsas nəzərə alınan xüsusiyyətlərdən biri də dad keyfiyyətidir. Bununla belə, dad anlayışı müəyyən qədər şəxsi zövqdən asılı ola bilər.
Dünya bazarında dad xüsusiyyətlərinə görə məşhur olan fındıq növlərinə aşağıdakılar daxildir:
- Tombul (Türkiyə mənşəli növ)
- Tonda Gentile delle Langhe (İtaliya mənşəli növ)
ABŞ-ın Oreqon bölgəsində isə Oreqon Dövlət Universitetinin seleksiya proqramı nəticəsində yaradılmış və yüksək dad keyfiyyəti ilə seçilən növlər arasında:
kimi sortlar qeyd olunur.
Keyfiyyətli fındıq ləpəsi aşağıdakı xüsusiyyətlərə malik olmalıdır:
- dairəvi formada;
- iç hissəsi krem rəngində;
- hamar səthli;
- xırtıldayan;
- qırışmamış və ləkəsiz.
Əlavə üstünlüklərə isə qabığın asan ayrılması (asan ağardılma) və yüksək yağ tərkibi daxildir.
Fındığın qovrulması adətən onun təbii dadını daha da gücləndirir.
Saxlama müddəti və xarab olma səbəbləri
Bütün fındıq növləri zaman keçdikcə xarab ola bilər. Bunun əsas səbəbi tərkibindəki yağların oksidləşməsi nəticəsində acılaşmanın baş verməsidir.
Fındıq:
- qabığından ayrıldıqda;
- qovrulduqda;
daha həssas olur və keyfiyyətini daha tez itirə bilər.
Keyfiyyətini itirmiş fındıqda aşağıdakı əlamətlər müşahidə oluna bilər:
- acı dad;
- xoşagəlməz qoxu;
- dad dəyişiklikləri.
Fındığın düzgün saxlanma üsulları
Fındığın keyfiyyətini qorumağın ən yaxşı üsulu soyuq şəraitdə saxlanmadır.
Ən effektiv saxlama üsulları:
- soyuducuda saxlamaq;
- dondurucuda saxlamaq;
- hava keçirməyən qablaşdırmadan istifadə etmək.
Qabıqda olan fındıq təmizlənmiş fındığa nisbətən daha uzun müddət keyfiyyətini qoruyur.
Qovrulmuş fındıq düzgün qablaşdırıldıqda dondurucuda 6 aydan 1 ilədək və daha uzun müddət saxlanıla bilər.
Doğranmış və ya xırdalanmış fındıq isə daha tez xarab ola bilər. Bunun səbəbi havaya məruz qalan səthin daha çox olmasıdır.
Fındığın keyfiyyətini qorumaq üçün düzgün seçim və düzgün saxlama şəraiti böyük əhəmiyyət daşıyır. Keyfiyyətli fındıq seçmək, onu uyğun temperaturda saxlamaq və hava ilə təmasını minimuma endirmək məhsulun dadını, qida dəyərini və uzunömürlülüyünü qorumağa kömək edir.